10 vragen over uw inkomstenbelasting
De aangifte inkomstenbelasting 2005 komt er weer aan. Waar moet u als eigenwoningbezitter rekening mee houden? We beantwoorden voor u de belangrijkste vragen.
1 Wat houdt de wet hillen in? Klopt het dat je geen eigenwoningforfait meer hoeft op te geven?
Als u een eigen huis heeft, mag u de hypotheekrente en bepaalde kosten voor de eigen woning van de belasting aftrekken. U moet echter ook het eigenwoningforfait een bepaald percentage van de WOZ-waarde van uw woning, zie vraag 9 bij uw inkomen optellen. Maar heeft u geen hypotheek of nog een kleine resthypotheek op uw huis, dan kan het zo zijn dat de aftrekbare kosten ten aanzien van de eigen woning minder zijn dan de bijtelling van uw eigenwoningforfait. Dat betekent dat u per saldo geen aftrekpost voor uw eigen woning heeft, maar een bijtelling. Vanaf 1 januari 2005 geldt de regeling Aftrek wegens geen of geringe eigenwoningschuld (Wet Hillen) en daardoor betaalt u geen inkomstenbelasting meer over uw (bijna) afbetaalde woning. U krijgt dan een extra aftrek die gelijk is aan het verschil tussen het eigenwoningforfait en de aftrekbare kosten. U geeft uw eigenwoningforfait nog wel op, maar u krijgt als u geen of weinig aftrekbare kosten uit uw woning heeft (bijvoorbeeld betaalde hypotheekrente) een aftrek, die even hoog is als de bijtelling van het forfait.
2 Wanneer geldt de bijleenregeling?
Als u verhuist naar een duurdere woning moet u de overwaarde van het oude huis weer investeren in het nieuwe huis. Als u dit niet doet en voor het bedrag van de overwaarde een lening aangaat, is er geen renteaftrek over het overwaardebedrag. Het leningbedrag ter grootte van de overwaarde verhuist dan naar belastingbox 3, waar u geen renteaftrek heeft.
De overwaarde berekent u door de verkoopprijs van uw woning te verminderen met de verkoopkosten en de op het moment van verkoop aanwezige eigenwoningschuld.
3 Ik heb mijn hypotheek in 2005 overgesloten, welke kosten kan ik op mijn aangifte aftrekken?
Als u boeterente heeft betaald, omdat u uw hypotheek heeft overgesloten, dan kunt u deze aftrekken op uw aangifte inkomstenbelasting bij betaalde rente en kosten eigenwoningschuld. Andere kosten die u heeft gemaakt bij het oversluiten, zoals afsluitprovisie voor de nieuwe lening, taxatiekosten voor het krijgen van de nieuwe lening en notariskosten voor de hypotheekakte, kunt u ook hier aftrekken. Voor de afsluitprovisie geldt maximaal 1,5% of 3.630,- over de lening. Heeft u deze kosten meegefinancierd in uw hypotheek dan kunt u over het deel van de lening, dat op deze kosten betrekking heeft, de rente niet aftrekken. Dit deel van de lening valt in box 3.
4 Hoe staat het met de behandeling van belastingschulden in box 3?
Belastingschulden kunt u in box 3 niet in mindering brengen op uw bezittingen van box 3. Door uw belastingschuld eerder te betalen of door een voorlopige aanslag aan te vragen bij de Belastingdienst, kunt u dit als het ware voorkomen. Meestal zult u de voorlopige aanslag voor 31 december van het jaar van aanvraag hebben betaald. Heeft u de voorlopige aanslag wel aangevraagd voor 1 oktober maar (te) laat ontvangen, zodat u hem niet meer voor het einde van het jaar kon betalen, dan mag u de voorlopige aanslag als betaald beschouwen en in mindering brengen op uw vermogen in box 3.
5 Zijn samenwonenden automatisch fiscale partners in de aangifte?
Gehuwden en geregistreerde partners zijn automatisch fiscale partners, als zij ook samenwonen. Samenwonenden zijn niet automatisch fiscale partners, maar kunnen hiervoor kiezen als ze allebei meerderjarig zijn, langer dan een half jaar aaneen samenwonen en op hetzelfde adres zijn ingeschreven bij de gemeente.
Als u en uw partner fiscale partners zijn voor de Belastingdienst, bepaalt u zelf in welke verdeling u het saldo van de inkomsten en aftrekposten van de eigen woning opgeeft. Bij de elektronische aangifte krijgt u hiervoor een apart verdeelscherm. U kunt dan meteen zien, wat voor u de meest gunstige verdeling is en wanneer u gezamenlijk de minste belasting betaalt. Dat kan behoorlijk wat schelen. Andere posten die u in het verdeelscherm ziet, zijn de persoonsgebonden aftrekposten, inkomen uit aanmerkelijk belang in box 2 en vermogensbestanddelen in box 3.
Als u als samenwonenden niet voor het fiscale partnerschap heeft gekozen, wordt u als individu belast. Ten aanzien van de eigen woning geeft u het eigenwoningforfait naar de eigendomsverhouding op en kunt u de kosten (met name de hypotheekrente) aftrekken naar rato van de schuldverhouding.
6 Onze vve heeft een onderhoudsreserve, moet ik daar wat mee op mijn aangifte?
Als u eigenaar van een appartement bent en onder de eigenwoningregeling valt in box 1, bent u verplicht lid van een Vereniging van Eigenaren (VvE). Uw aandeel in de VvE-reserves moet u opgeven in box 3. Dat geldt zowel voor uw deelname in de algemene reserve als de onderhoudsreserve. U moet het bedrag van deze reserves weten aan het begin en eind van ieder kalenderjaar en uw eigendomsdeel hieruit opgeven op uw aangiftebiljet 2005 onder overige bezittingen in box 3. Dit kan (gedeeltelijk) onder het heffingsvrije vermogen van box 3 vallen, waardoor u geen vermogensrendementsheffing hierover betaalt. Komt het bedrag boven uw heffingsvrije vermogen uit dan wordt per saldo 1,2% vermogensrendementsheffing betaald.
7 Waarom is de onderhoudsreserve van een VvE verplicht?
Een verstandige Vereniging van Eigenaren (VvE) zorgt ervoor dat het appartementencomplex goed wordt onderhouden en dat er een financieel appeltje voor de dorst is. Helaas is dat niet altijd het geval. Eigenaren moeten bij onvoorziene reparaties soms hun eigen spaargeld aanspreken. De consequentie is dat de reparatie vaak uitgesteld wordt om ruzies onder eigenaren te voorkomen. Het gevolg: hoog oplopende rekeningen. VvEs zijn vanaf 1 mei 2005 dan ook verplicht een reservefonds te hebben voor kosten van bijvoorbeeld groot onderhoud en grote, onvoorziene reparaties. Voor nieuwe VvEs is dit nu al verplicht. Bestaande VvEs kunnen nog tot 1 mei 2008 hun eigen reservefonds opzetten en invullen.
Voortaan moet de notaris een bestuursverklaring van de VvE aan de verkoopakte toevoegen, met daarin de achterstallige bijdragen op de overdrachtsdatum. Hierin staat ook de omvang van het reservefonds van de VvE. Eventuele nog openstaande bedragen bij de VvE door de verkoper worden verrekend met de aankoopsom. Eventuele verdere schulden kunnen dan niet meer worden verhaald op de koper, die dan letterlijk met een schone lei kan beginnen.
8 Is de rente over een verbouwingslening aftrekbaar?
Als u speciaal voor de verbouwing van uw huis een lening heeft afgesloten, is de rente maximaal 30 jaar aftrekbaar.
Als u de verbouwingslening vooraf heeft afgesloten, mogen het eerste halfjaar de rente en kosten van deze lening helemaal worden afgetrokken, ook al is er nog niets verbouwd en betaald. Uiteraard moet de lening wel zijn aangegaan met het oog op de verbouwing.
Verbouwingen worden meestal nooit ineens betaald, maar in delen over een langere periode. Zijn er nog geen uitgaven gedaan voor de verbouwing, dan moet wel een bedrag gelijk aan het leningbedrag op bijvoorbeeld een bankrekening staan. Het is voor de aftrekbaarbaarheid niet belangrijk of de verbouwing uiteindelijk met eigen geld of met de lening is betaald. Wel is het van belang dat u schriftelijke betalingsbewijzen van de verbouwing goed bewaart, want hiernaar kan worden gevraagd door de fiscus. Na een halfjaar wordt overigens wel naar de werkelijke situatie gekeken. U kunt dan alleen de rente aftrekken voorzover er betalingen voor de eigen woning zijn gedaan.
Heeft u de lening achteraf (na of tijdens de verbouwing) afgesloten, dan kunt u onder bepaalde voorwaarden de rente ook aftrekken. Het besluit over financieringen achteraf is op 25 oktober 2005 genomen en geldt dus ook alleen voor leningen afgesloten op of na die datum. De lening moet binnen zes maanden na aanvang van de verbouwing zijn afgesloten en u moet wel met facturen en kassabonnen kunnen aantonen, dat u uitgaven heeft gedaan voor verbetering en/of onderhoud van de eigen woning. Het feit dat u de verbouwingsuitgaven in eerste instantie met eigen geld heeft betaald, is dan niet van belang.
9 Gaat er iets veranderen ten aanzien van de WOZ-waarde van mijn woning?
Begin 2005 heeft u de nieuwe WOZ-waarde van uw woning ontvangen. Deze waarde wordt door de gemeente bepaald in het kader van de wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) en geldt meestal voor twee jaar. De waarde wordt net zoals vorig jaar op uw aanslag Onroerende Zaak Belasting (OZB) gezet. Onroerende Zaak Belasting (OZB) is een vorm van belasting die uw gemeente jaarlijks heft als u op 1 januari van dat jaar een pand bewoont of bezit binnen de gemeentelijke grenzen. De aanslag OZB zal er dit jaar overigens anders uitzien, omdat het gebruikersdeel OZB per 1 januari 2006 is vervallen. Het eigenarengedeelte blijft bestaan.
De WOZ-waarde zal in 2006 hetzelfde zijn als vorig jaar. Uw waarde kan anders zijn als uw woning vorig jaar nog in aanbouw was en nu afgebouwd is of wanneer u bijvoorbeeld heeft verbouwd. U kunt omdat u in feite opnieuw een WOZ-beschikking ontvangt bezwaar maken tegen de waarde. Dat heeft uiteraard alleen zin als u goede argumenten heeft voor verlaging van uw WOZ-waarde. U kunt ook bezwaar maken als u dat vorig jaar vergeten bent of omdat de termijn was verstreken. Heeft u vorig jaar al bezwaar gemaakt tegen uw WOZ-waarde en heeft u nog geen uitspraak ontvangen van uw gemeente, dan heeft opnieuw bezwaar maken tegen dezelfde waarde geen zin.
10 Ik heb geen woz-beschikking ontvangen. Wat moet ik nu doen?
Als u nog geen WOZ-beschikking heeft ontvangen van de gemeente voor uw net opgeleverde nieuwbouwhuis, dan moet u op uw aangifte zelf de waarde schatten. U moet hierbij uitgaan van de waarde, die uw huis op 1 januari 2003 zou hebben gehad (alsof hij er op die datum had gestaan). U kunt hiervoor alvast kijken naar de waarde van soortgelijke huizen in de buurt. Als u later de WOZ-beschikking van uw gemeente ontvangt, geeft de gemeente deze waarde automatisch door aan de Belastingdienst.
Heeft u een bestaande woning gekocht dan kunt u bij de vorige eigenaar informeren naar de WOZ-waarde. Ook kunt u bij de gemeente een WOZ-beschikking aanvragen.
Nieuw in 2006
Veranderingen schenkingsrecht
Grootouders mogen hun kleinkinderen in 2006 maximaal 2.606,- belastingvrij schenken per kalenderjaar. Dat is een verdubbeling, want in 2005 was dit nog maximaal 2.582,- per twee jaar. Overigens is het wel zo dat als er n euro meer wordt geschonken de hele vrijstelling vervalt en de kleinkinderen over het gehele bedrag schenkingsrecht betalen.
Voor ouders aan kinderen gelden andere vrijstellingsbedragen. In 2006 mag 4.342,- per kalenderjaar belastingvrij worden geschonken of eenmalig 21.700,- aan kinderen tussen de 18 en 35 jaar, als in de aangifte een beroep op de vrijstelling wordt gedaan.
Schenkingen aan goede doelen, culturele, religieuze, wetenschappelijke en instellingen van het algemeen nut zijn sinds 1 januari 2006 helemaal vrijgesteld van belasting. Afgelopen jaar was het onze voetballegende Johan Cruijff, die met zijn foundation ervoor heeft gezorgd dat schenkingen aan doelen die het algemeen nut dienen, zoals voetbalveldjes voor kansarme jongeren in achterstandswijken, voortaan belastingvrij zijn.
Lichte daling lasten eigenwoningbezitter 2006
Vergeleken met vorig jaar dalen de netto lasten van eigenwoningbezitters met een paar procent. Dit komt doordat het gebruikersdeel van de OZB sinds 1 januari is afgeschaft. Dit blijkt uit berekeningen van Vereniging Eigen Huis op basis van de nieuwe tarieven van de inkomstenbelasting van de gemeenten. Daarbij zijn de netto hypotheeklasten en de gemeentelijke woonlasten van drie woningtypen vergeleken met die van vorig jaar.
Bij een gemiddeld appartement van 163.000,- dalen de netto woonlasten met 1,7%, van 4.500,- tot 4.424,- per jaar. Bij een gemiddelde woning van 228.000,- dalen de woonlasten met 2,2%, van 6.330,- tot 6.191,- per jaar. Bij een gemiddelde vrijstaande woning dalen de woonlasten met 2,1%, van 9.153,- tot 8.963,- per jaar. De daling in de woonlasten is uitsluitend te danken aan het gedeeltelijk afschaffen van de OZB. Iets lagere tarieven voor de inkomstenbelasting leiden voor sommigen tot een kleine verhoging van de netto hypotheeklast. Het rioolrecht van de gemeente stijgt gemiddeld met ruim 4%. De gemeentelijke afvalstoffenheffing blijft gemiddeld vrijwel ongewijzigd.
Meer informatie over de deze uitkomsten en de achtergronden vindt u op onze website
www.eigenhuis.nl/woonlasten2006
Welke kosten zijn aftrekbaar?
1. Zijn de kosten aftrekbaar?
2. Is de rente aftrekbaar indien de kosten meegefinancierd worden in de (hypothecaire) lening?
(ja: schuld valt in box 1, nee: schuld valt in box 3)
1
2
Koopsom (koop-/aanneemsom)
nee
ja
Overnamekosten voor roerende goederen
nee
nee
Notariskosten eigendomsakte
nee
ja
Notariskosten hypotheekakte *
ja
ja
Overdrachtsbelasting
nee
ja
Verbouwingskosten
nee
ja
Makelaarskosten
nee
ja
Taxatiekosten (in verband met de financiering) *
ja
ja
Periodieke betaling erfpacht
ja
nee
Afkoopsom erfpacht
nee
ja
Afsluitprovisie *
ja
ja
Boeterente van na 1-1-2001
ja
nee
Kosten voor de aanvraag van NHG *
ja
ja
Kosten bankgarantie
nee
nee
Financieringsvergoeding aan bouwer
nee
ja
Bouwrente bij vr 1-1-2001 aangekochte woning
ja
ja
Bouwrente bij na 1-1-2001 aangekochte woning
ja
nee
*Indien u deze kosten meefinanciert in verband met het oversluiten van de hypotheek, kunt u de rente over
dit deel van de lening niet aftrekken. De schuld in verband met de meegefinancierde kosten valt in box 3.
Bron: Eigen Huis Magazine 1 februari 2006