De gereedschapskist
Een schilderij ophangen, een kast in elkaar zetten, een wand plaatsen of het rubbertje van de kraan vervangen. Klussen: wie een eigen huis heeft, ontkomt er niet aan. Een goed gevulde gereedschapskist is daarbij onontbeerlijk. Wat hoort er in die kist thuis?
Meten
Duimstok
Meten is weten. Zeker voor de klusser. Zonder goede meetinstrumenten is het bijzonder lastig om net werk af te leveren. De inklapbare duimstok behoort tot de standaarduitrusting van iedere doe-het-zelver. Het is de liniaal onder de timmeraars. Favoriete plek: de broekzak. Zeer geschikt voor het meten en aftekenen van korte stukjes. Of de duimstok van hout, aluminium of kunststof is, maakt niet zoveel uit. Hoewel hout iets makkelijker breekt.
Rolmaat
De flexibele, oprolbare broer van de duimstok. Een huisje van chroom of hard kunststof beschermt het meetlint. Waar u de duimstok steeds moet neerleggen om per meter af te tekenen, kunt u de rolmaat eindeloos uittrekken. Hij groeit tot wel tien meter. Bovendien is het lint buigzaam en dat maakt het eenvoudig om in nauwe hoekjes te komen. Handig bij het afmeten van vloerbedekking of als u wilt weten hoe lang een plint moet zijn.
Waterpas
Hangt die Corneille nou recht of niet? Leg het waterpas op het schilderij. Zo kunt u onmiddellijk zien of dingen mooi, de naam zegt het al, waterpas zijn. Op het glaasje in het midden de libelle staan twee streepjes. De luchtbel moet hier precies tussen zwemmen. Het glas op de korte kant gebruikt u om te zien of iets rechtop staat. Zet de pas verticaal omhoog. Hoe langer de pas, hoe preciezer.
Tekenen
Timmermanspotlood
Dit ovale, dikke potlood is oersterk en rolt nooit bij u weg. Slijp hem, in survivalstijl, met een mes. Met het timmermanspotlood tekent u dingen af die u wilt zagen. Of u zet een streepje waar u een gat wilt boren. Voordelen: u kunt de lijntjes en stipjes gummen en in tegenstelling tot een ballpoint houdt hij er nooit mee op als u op een ruwe ondergrond tekent.
Klus-etiquette: draag hem achter uw oor.
Winkelhaak
Een liniaal met een hoek van negentig graden. U tekent er materiaal haaks mee af. De winkelhaak wordt vooral gebruikt bij balken. Voor dunne plintjes is de verstekbak beter. De winkelhaak meet alleen rechte hoeken. Zijn compagnon, de zweihaak kan, omdat hij verstelbaar is, iedere denkbare hoek maken.
Slaan
Hamer
Een hamer is misschien wel het beroemdste stuk gereedschap ter wereld. De klauwhamer is een vrij complete hamer. De kop is rond, aan de achterkant zit een klauw waarmee u oude spijkers zo weer uit het materiaal trekt. Doe een latje onder de hamerkop als u een spijkertje uit mooi hout haalt. Zo beschadigt u niets. Een hamer uit n stuk is het beste. Bij goedkopere versies met aparte steel en kop vliegt de laatste er nog wel eens af. De timmermanshamer onderscheidt zich van de klauwhamer door zijn stalen, vierkante kop. Een klauw ontbreekt. De vuisthamer is zeer geschikt voor sloopwerk. Hij heeft een dikkere steel en een grotere, zwaardere kop.
Schroeven
Schroevendraaier
Handmatig schroeven draaien is heel praktisch voor de wat kleinere klusjes. De schroevendraaier is er met een gewone rechte kop en met een kruiskop. Voor stevig vastschroeven is de kruiskop vaak beter. Deze loopt minder snel uit de groeven en heeft meer grip. Koop draaiers met koppen van gehard materiaal. Zon zesdelig setje uit de euro-bak van de bouwmarkt is best voordelig, maar u hebt grote kans dat de kop na n keer draaien al kapot is. Voor meer grip: zorg ervoor dat het handvat ruw is en goed in uw hand ligt. Een goede set bestaat uit zon negen maten.
Schroefmachine
De grote rivaal van de schroevendraaier is natuurlijk de schroefmachine. Verschrikkelijk handig voor grote klussen. De machine kan enorme druk zetten en roteert als een razende. U schroeft in een mum van tijd uw hele interieur in elkaar. Of uit elkaar; omdat de kop twee kanten opdraait, is het ook een peulenschil om schroeven te verwijderen. De schroefmachine eet uit een accu. Zijn kracht hangt af van het voltage, dat meestal ligt tussen 9 en 24 volt. Advies: schaf een tweede accu aan. Niets is vervelender dan lekker bezig zijn en te moeten stoppen om de machine op de lader te zetten. Bezuinig niet op de kwaliteit van de verwisselbare bitjes. Deze moeten sterk zijn.
Stroom zoeken
Spanningzoeker
Met een spanningzoeker kunt u uitzoeken of ergens stroom op staat. Er zijn verschillende zoekers op de markt. Tip: steek de zoeker niet overal maar lukraak in. De zoeker kan weliswaar tot 250 volt hebben, maar stroom is nooit te vertrouwen.
Snijden en smeren
Uitschuifmes
Dit mes is beter bekend als het Stanleymes. Het glijdt door vloerbedekking, linoleum of gipsplaat. De mesjes zijn verwisselbaar. U moet alleen even het schroefje losmaken. Voor lichter werk, zoals het afsnijden van behang, is er het afbreekmes.
Plamuurmes
Storende holtes, kieren en scheuren smeert u met een plamuurmes in een oogwenk dicht. Afhankelijk van wat u wilt dichten, kiest u de mesbreedte.
Tangen
Nijptang
Kan de klauw van de klauwhamer een klus niet aan? Pak dan de nijptang erbij. Daarmee trekt u roestige spijkers of andere storende objecten weg. Met de tang kunt u ook spijkers afknippen die gedeeltelijk uit de muur steken.
Waterpomptang
Deze tang is onmisbaar voor loodgieterswerk. Hij is bedoeld om klemkoppelingen van (water)leidingen aan of juist los te draaien. Pas op: door de kracht die u kunt zetten, beschadigt u de moeren snel.
Combinatietang
De combinatietang heeft een dun bekje om kleinere moertjes los te krijgen. Verder is hij ook uitgerust met een knipgedeelte om draadjes (elektriciteit) door te knippen.
Boren
Boormachine
Er zijn verschillende boormachines voor verschillende gaten: van groot tot klein, diep en ondiep in hout, gips, steen of beton.
De gewone boor doet de zachtere materialen, de klopboor gaat door muren. De boorhamer wordt ingeschakeld voor het heel zware werk: gewapend beton. Er zijn boren voor consumenten en voor professionals. Let op: met goedkopere boren draait u de boortjes met een sleuteltje vast in de kop en loopt u het risico dat er eens eentje uitloopt of begint mee te draaien. De duurdere boren hebben vaak een kliksysteem waardoor het boortje muurvast zit.
Boortjesset
Een boormachine zonder boortjes is als Barend zonder Van Dorp. Bedenk waar u een gat in maakt: hout, staal of steen. Hier zijn verschillende boortjes voor. De meeste setjes in de winkel hebben standaardmaten (vijf, zes en acht millimeter).
Pluggen
Doe altijd een plug in het gaatje dat u hebt geboord. Met dit kunststoffen omhulsel voorkomt u dat de schroeven weer uit de wand of het plafond vallen. Voor
gipsplaten zijn er holle-wandpluggen. Die spreiden zich als ze door de plaat heen gaan.
Zagen
Handzaag
De zaag is er natuurlijk om balken en platen af te zagen. Op den duur wordt hij bot. Vervang uw zaag dus tijdig. Een goede handzaag heeft hardpoint vertanding. Dit gaat langer mee. Vraag hiernaar in de doe-het-zelfzaak. Koop er n met gesloten handvat, zodat uw hand er niet steeds afschiet.
Decoupeerzaag
De elektrisch aangedreven decoupeerzaag verleidt u al gauw tot creativiteit. Het dunne zaagje maakt hem bijzonder geschikt voor het fijne werk. U kunt er ronde vormpjes mee maken in allerlei plaatmateriaal. Er zijn ook tegel- en metaalzaagjes.
IJzerzaag
Gek genoeg wordt deze zaag niet vaak gebruikt om ijzer te zagen. De kleine ijzerzaag wordt wel veel gebruikt voor elektriciteitsleidingen, de grote voor pvc-pijpen.
Afwerken
Schuurmachine
Een schuurmachine helpt u houten oppervlaktes zacht en glad te maken en is vooral geschikt voor grotere stukken, zoals deuren. De meest wendbare is de palmschuurmachine die nogal lijkt op een strijkijzer. Deze komt ook in hoekjes, in tegenstelling tot de grotere apparaten. Let op de vorm van het schuurblad: rond of rechthoekig. De ronde draait: hij polijst en slijpt en is geschikt voor het fijnere werk. U komt er echter niet mee in de hoeken.
Schuurpapier
Handmatig schuren is helaas vaak noodzakelijk bij het glad maken van kozijnen en kleinere oppervlakken. Om uw handen te sparen, wikkelt u het schuurpapier
om bijvoorbeeld een blokje hout. Er zijn allerlei korrelgroottes. Meest gebruikt: tussen 40 (zeer grof) en 240 (zeer fijn). Hoe nauwkeuriger het karwei, hoe fijner de korrel.
Bron: Vereniging Eigen Huis Magazine 1 juli 2005