Jonge poolse klussers richten steeds vaker eenmanszaak op
AMSTERDAM - Vorig jaar heeft een recordaantal van 1200 Polen zich als startend ondernemer ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Van de starters van buitenlandse afkomst, zijn alleen de Turken (1700) sterker vertegenwoordigd. De meeste Polen zijn 'zelfstandigen zonder personeel' (zzp) en werken in de bouw of de landbouw. Vaak als verkapte werknemers, zegt Marcel Nuyten, bestuurder bij FNV Bondgenoten.
Volgens de vakcentrale wemelt het in de bouw van de zzp'ers. De controle is zo lek als het maar kan, die moet opgevoerd worden, vindt Nuyten. Turken die hier wonen, hebben vaak kleine bedrijfjes. De Polen zijn hier meestal niet woonachtig en er wordt niet gecontroleerd of ze meerdere opdrachtgevers hebben. Nederlandse zzp'ers moeten wel voldoen aan de eisen en worden strenger gecontroleerd. Ze hebben er last van dat de Polen de tarieven naar beneden gooien. Sinds Polen lid is van de EU, is het makkelijker voor Polen om in Nederland te verblijven. Ze hebben geen verblijfsvergunning nodig. Maar ondanks dat de Europese Unie vrij verkeer van goederen en diensten kent, geldt geen vrij verkeer van werknemers uit Oost-Europese landen. Diverse landen, waaronder Nederland, wierpen voor de toetreding vorig jaar barricades op voor deze werknemers, uit angst voor concurrentie. De Poolse buurlanden Duitsland en Oostenrijk hebben de meeste restricties voor Polen om te kunnen werken, zegt Ullrich Schrder, secretaris Europese Zaken van MKB Nederland. Ook daarom komen Polen naar Nederland, dat is een land verder. Veel Polen wisten inmiddels de weg naar Nederland te vinden. Vaak werken ze hier via uitzendbureaus, een onbekend aantal werkt illegaal. Polen met een Duits paspoort (vanwege hun voorouders in het voormalig Duitse Sudetenland) kunnen zonder problemen in Nederland werken, anderen hebben een tewerkstellingsvergunning nodig. Dat geldt niet voor zelfstandig ondernemers, verklaart een woordvoerder van de Vereniging van Kamers van Koophandel het wellicht hoge aantal inschrijvingen als starter. De meerderheid van de Polen die in Nederland een eenmanszaak opricht, is dan ook een zzp'er. Bijna de helft is actief in de bouwsector, waarvan bijna 400 Polen weer een klussenbedrijf zijn gestart. In de landbouw zijn ruim 200 Poolse starters actief, meestal in akker- en tuinbouw. De ondernemers zijn met gemiddeld 32 jaar jonger dan de totale groep starters. De toevloed zet dit jaar door: in de eerste vijf maanden van 2005 schreven zich al 900 Polen in als starter. In 2003 waren er nog maar een kleine 200 Poolse starters. Het is ook een soort inhaaleffect van mensen die eerder wellicht illegaal actief waren, meent Schrder van het MKB. Hij vindt het een goede ontwikkeling. De Nederlandse fiscus kan zo een betere controle uitoefenen. Als de Polen hier op een legale manier werken, is er ook sprake van eerlijke concurrentie. En voor de zelfstandigen is het goed voor hun imago bij de opdrachtgever. Net als iedere andere persoon die zich bij de Kamer van Koophandel wil inschrijven, hoeven Polen alleen maar een geldig legitimatiebewijs te laten zien, een uitreksel uit het bevolkingsregister en een bankafschrift. Ze hoeven geen adres in Nederland te hebben, maar meestal is dit wel het geval. Ze moeten hier btw heffen, en inkomstenbelasting en sociale premies betalen. De trend slaat in andere Oost-Europese landen niet aan. Na de Polen zijn de Hongaren de grootste groep, met 180 inschrijvingen. Slechts 30 Tsjechen schreven zich in. Met de kanttekening dat Polen qua inwonersaantal een relatief groot land is. In totaal telt de Kamer van Koophandel 70.000 startende ondernemers in 2004, waarvan 13.000 met een ander land van herkomst dan Nederland.
Bron: Telegraaf 21 juni 2005